Narodziny i rozwój faszyzmu we Włoszech

"(...) Faszyzm to kierunek i ruch polityczny o charakterze totalitarnym, nacjonalistycznym i rasistowskim, który ukształtował się po I wojnie światowej we Włoszech, później także w innych krajach. Forma totalitarnej dyktatury opierała się na zasadzie wodzostwa, dysponowała zhierarchizowanym aparatem partyjnym, stosowała terror wobec przeciwników politycznych"...

Przyglądając się sytuacji w latach 1919 - 1939 we Włoszech i Niemczech, na tych terenach faszyzm uwidocznił się najwyraźniej.
Ruch faszystowski, wywodzący się z Włoch, czerpał po części z poglądów i myśli wybitnych postaci takich, jak Jean Jacques Rousseau i F. Nitzsche oraz założeń XIX wiecznego nacjonalizmu, jednak ostateczna forma tego ruchu każe dopatrywać się jego źródeł dopiero w momencie zakończenia I wojny światowej. Za fakt determinujący rozwój zdarzeń uznać można postanowienia traktatu wersalskiego - zwanego "dyktatem wersalskim" - który 28 IV 1919 r. nałożył szereg represji: terytorialnych, militarnych i gospodarczych na pokonane państwo niemieckie, a także pominął w swych rozstrzygnięciach sprawę należących do obozu zwycięzców Włoch. Powstałe w ten sposób niezadowolenie społeczne w obu krajach dodatkowo podsycane było niekorzystną sytuacją powojennej gospodarki; zniszczenia, utraty terytorialne i majątkowe w przypadku Niemiec, wyczerpanie surowców i trudności w przestawieniu produkcji z wojennej na pokojową zaowocowały drożyzną, inflacją i bezrobociem. Frustracjom społecznym towarzysz!

yły zamieszki i niespokojna sytuacja wewnętrzna, a także wzrost aktywności ugrupowań socjalistycznych, które w większości społeczeństwa wywoływało strach przed rewolucją. Dodatkowo zaistniałą sytuację pogarszał brak tradycji parlamentarnych oraz zaufania społecznego do rozrośniętych i skorumpowanych struktur władzy. Takiej rzeczywistości - w coraz powszechniejszej opinii - przeciwstawić się mogła jedynie silna, scentralizowana władza. Kryzys liberalizmu, parlamentaryzmu i racjonalizmu, a także powojenny upadek autorytetów oraz zmiana dokonana w społecznej mentalności po pierwszej tego rodzaju wojnie, w której sprzęt zatriumfował nad człowiekiem i odsłoniła się cała prawda o człowieku; biologiczna, kulturowa i duchowa, stworzyły niezwykle podatny grunt dla nowej ideologii.


Faszyzm włoski rozwijał się w wyniku przystosowania do aktualnych możliwości. Był przy tym o wiele bardziej zdecydowany w negocjacji, w odrzucaniu wysuwanych przez lewicę postulatów reform społeczno – gospodarczych, niż w tworzeniu własnych rozwiązań. Od dotychczasowej tradycji państw kapitalistycznego najbardziej różniło go wyeksponowanie roli przywódcy. Podobnie jak władcy absolutnej urastał on do pozycji człowieka wyjątkowego, obdarzonego właściwościami charyzmatycznymi i stanowiącego swoiste uosobienie państwa. Od 1926 r od przyjęcia przez Mussoliniego nieograniczonej władzy dyktatorskiej, zarówno partia faszystowska jak i cały wprowadzony system organizacji państwa i społeczeństwa miały służyć realizacji polityki Duce. We Włoszech nigdy nie brakowało większych czy mniejszych despotów, sam Mussolini lubił sięgać do tradycji czasów rzymskich do postaci cezara. Nie wydaje się jednak, by były to wzory oddziaływujące szczególnie żywo na opinię włoską, jakkolwiek historycy faszystowscy nie omieszkali w dziejach kraju szukać genealogii faszyzmu. Bliższe były przyjęte przez ruch faszystowski tradycje ostatniej wojny z zasadą ślepego posłuszeństwa wobec jednostki, do której zdolności miało się pełne zaufanie. Przede wszystkim jednak kult i legenda wodza były świadomym tworem samego Mussoliniego, który uwierzył, że taka jednostka jest Włochom potrzebna i umiał znacznej części społeczeństwu to wmówić.

Partia faszystowska była bez zastrzeżeń podporządkowana Mussoliniemu. On wyznaczył członków Wielkiej Rady Faszystowskiej oraz formalnie wybieranego sekretarza generalnego a także sekretarzy prowincjonalnych. Wśród faszystów posiadała specjalne przywileje i zachowywała pewien mir stara gwardia faszyści z San Sepolcro. Wszyscy członkowie partii byli jako elita społeczeństwa dla nich tylko zastrzeżone były ważniejsze stanowiska państwowe.

Nowocześnie zorganizowane państwo faszystowskie miało stać się najwyższa wartością. Nie było w nim miejsca na instytucje demokratyczno – liberalne. Mussolini uważał powszechne wybory za fikcję, utrzymywał wszakże tylko parlament. Od 1926 r jedyną legalna partią polityczną byli tyko faszyści. W 1927 r wprowadzono specjalny trybunał działający obok sądów, w którego skład wchodzili oficerowie milicji faszystowskiej. Trybunał ten sądził sprawy dotyczące działalności antypaństwowej z prawem wydawania wyroków śmierci. W tym samym roku powstała Organizacja Ochotnicza do Walki z Antyfaszyzmem, tzw. OVRA. Był to rodzaj tajnej policji, która kierował Arturo Bocchini. Szczególne znaczenie przypisywali teoretycy faszystowscy stworzeniu systemu korporacyjnego. Tak wyglądał system, o którym Mussolini mówił, że był „przeznaczony, by stać się cywilizacja XX w”. W rzeczywistości głównym zadaniem korporacji było utrzymanie robotników i wszelkich pracowników w ściśle scentralizowanych i zależnych od władz państwowych związkach zawodowych. Cały aparat państwa faszystowskiego cechowała nadmierna rozbudowa biurokracji z jej wszelkimi wadami łącznie z korupcją. Od połowy lat trzydziestych korupcja stała się zjawiskiem tak normalnym, że istniały nawet zwyczajowe „taksy”, którymi się powszechnie posługiwano.

Odpowiednią manipulację masami zapewniały Mussoliniemu i Hitlerowi także posunięcia gospodarcze; już od początku swojej działalności politycznej pozyskiwali oni zwolenników dzięki zwalczaniu bezrobocia poprzez roboty publiczne, ustawodawstwo socjalne, modernizacje w dziedzinie rolnictwa i stymulacje gospodarki dzięki militaryzacji przemysłu. Zmiany wprowadzono również w obrębie organizacji gospodarczych; dotychczasowe związki zawodowe zastąpiono korporacjami - związkami pracowników i pracodawców tej samej branży, organizowanymi przez państwo, do których przynależność była obowiązkowa, a których celem było ograniczenie marksisitowskiej walki klas. Ingerencja partii nie ograniczała się jednak tylko do dziedzin polityczno - gospodarczych, obejmowała bowiem także życie kulturalne i oświatę.

Spróbuj na http://zadane.pl. Rozwiązują 2500 zadań dziennie!
Dodana 2005-09-08 11:29:10 przez [ ]. ID: 437

Szukaj innych materiałów. Mamy ich: 120 156!:
Twoja wyszukiwarka
Ta praca jest plagiatem? Aby zgłosić plagiat skorzystaj z formularza kontaktowego.
Aby móc komentować zarejestruj się w naszym serwisie, lub jeśli masz konto zaloguj się
Strona główna