Historia, natura i współczesne formy terroryzmu
2008
Spis Treści
1. Wstęp...................................................................................................................................... 3
2. Historia terroryzmu................................................................................................................... 4
2.1. Starożytność...................................................................................................................... 4
2.2. Średniowiecze................................................................................................................... 4
2.3. Nowożytność.................................................................................................................... 4
3. Terroryzm współcześnie............................................................................................................ 6
3.1 Rodzaje terroryzmu............................................................................................................ 6
3.1.1. Terroryzm religijny...................................................................................................... 6
3.1.2. Terroryzm międzynarodowy........................................................................................ 8
3.1.3. Terroryzm krajowy..................................................................................................... 8
3.1.4. Terroryzm polityczny.................................................................................................. 9
3.1.5. Cyberterroryzm.......................................................................................................... 9
3.1.6. Narkoterroryzm........................................................................................................ 10
3.1.7. Bioterroryzm............................................................................................................ 10
3.2. Terroryzm a media........................................................................................................... 11
4. Zakończenie........................................................................................................................... 13
5. Bibliografia............................................................................................................................. 14
Ponieważ terroryzm jest tematem mojej pracy i słowo to wielokrotnie będzie odmieniane przez wszystkie przypadki na kolejnych stronach to najpierw zdefiniujemy najważniejsze pojęcia z nim związane. Zacznijmy może od zasadniczej uwagi, że słowo to w języku polskim ma charakter pejoratywny i było używane przede wszystkim przez przeciwników tej formy walki. Sami terroryści woleli siebie określać mianem rewolucjonistów, bojowców czy partyzantów. Nawet jeśli rewolucjoniści sami siebie określali mianem terrorystów, to jednak zawsze wyjaśniali, że terror i przemoc stosuje państwo, a ich walka jest jedynie konieczną samoobroną. Obecnie terroryzm kojarzy się zdecydowanie negatywnie.
Terroryzm - jest najczęściej definiowany jako użycie siły lub przemocy przeciwko osobom lub własności z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i w ten sposób wymuszenie na danej grupie ludzi realizacji określonych celów. Działania terrorystyczne mogą dotyczyć całej populacji, jednak najczęściej są one uderzeniem w jej niewielką część, aby pozostałych zmusić do odpowiednich zachowań. Terroryści chcą zmiany lub zachowania istniejącej sytuacji, ich działania mogą mieć charakter rewolucyjny albo ograniczać się do konkretnych spraw. Terroryzm nie istnieje bez polityki, ale stanowi przede wszystkim sposób walki, szantaż, uzasadniony lub nie. W obecnych czasach jest uważany za najbardziej okrutną formą walki o przekonania, lecz wcześniej pełnił nieco inną funkcję.
Termin "terroryzm" wywodzi się od greckiego słowa tero - „drżeć, bać się”; „stchórzyć, uciec” oraz łacińskiego terror, -oris - „strach, trwoga, przerażenie”; „straszne słowo, straszna wieść” i pochodnego czasownika łac. terreo - „wywoływać przerażenie, straszyć”. Na tej podstawie można bardzo ogólnie zdefiniować terroryzm jako sianie strachu i grozy. Bardziej szczegółowo terroryzm można zdefiniować roboczo jako użycie siły bądź przemocy wobec osób lub mienia, aby zastraszyć lub wywrzeć przymus na rząd, ludność cywilną lub ich część, co zmierza do promocji celów politycznych, społecznych lub finansowych. Istotą terroryzmu jest to, że przedmiotem działania terrorystycznego są często osoby, które często nie mają bezpośredniego wpływu na realizację celów, jakie chcą osiągnąć organizacje terrorystyczne.
Zatem działania terrorystyczne muszą się charakteryzować znacznym efektem psychologicznym i potencjalnie dużym „efektem” społecznym i medialnym, aby mogły być skuteczne. Jednak tego typu definicje są zbyt ogólnikowe i w żaden sposób nie pozwalają autorytatywnie stwierdzić, co jest, a co nie jest terroryzmem i kogo możemy określić terrorystą. Są one niewystarczające do uchwycenia niezwykle złożonego zjawiska, jakim jest terroryzm. Brak ogólnie przyjętej definicji terroryzmu jest dla tych, w których terroryzm jest skierowany, poważnym utrudnieniem natury prawnej w międzynarodowej współpracy instytucjonalnej w zakresie zwalczania terroryzmu oraz osadzania i przekazywania schwytanych organizatorów i sprawców zamachów terrorystycznych.
Terroryzm jako metoda prowadzenia walki nie jest nowym wynalazkiem. O jego stosowaniu można mówić np. w przypadku antycznej Grecji. Zabójca tyrana w starożytnej Grecji cieszył się mianem bohatera. Wtedy też Platon, Arystoteles i inni myśliciele pisali na temat terroryzmu. Rządy tyranów nazywali przestępstwami, a ich zabójstwo uznawali za usprawiedliwione. Seneka wprost stwierdził, iż dla bogów nie ma milszej ofiary, niż krew tyrana. W okresie od XI do XIII wieku na Bliskim Wschodzie przerażenie wywoływali asasyni - doskonale zorganizowana szyicka sekta specjalizująca się w skrytobójczych zamachach. Cały świat islamski i wielu Europejczyków żyło w strachu przed tymi zamachowcami.
W średniowieczu powszechna była akceptacja zabójstwa złego władcy. Św. Tomasz z Akwinu, dzielił rządzących na tyranów legalnych i nielegalnych. Tych drugich mógł zabić każdy, pierwszych można było zgładzić jedynie na podstawie wyroku sądowego. Z kolei Jan z Salisbury stworzył pierwszą średniowieczną teorię uzasadniającą zabójstwo tyrana. Pogląd ten ewoluował, aż w XVI wieku został zaakceptowany również przez kręgi kościelne z zastrzeżeniem, iż zabić można władcę, którego rządy sprzeczne są z prawem boskim. Podczas rewolucji francuskiej najstraszliwszy okres rządów Komitetu Bezpieczeństwa Publicznego, został nazwany "Terrorem", a zasiadających w komitecie jakobinów zwano terrorystami.
Wiek XIX i XX to szczytowy okres rozwoju terroryzmu. W rozważaniach na ten temat - nie sposób ominąć wielkiego zagadnienia, jakim jest rewolucja, w taktyce socjalistów. Wszyscy rewolucjoniści są zgodni co do tego, że w momencie wybuchu rewolucji lub w celu doprowadzenia do niej - rewolucjoniści powinni stosować przemoc, jeśli będzie to konieczne. To właśnie represje władzy carskiej wobec socjalistów i ruchu robotniczego sprawiały, że taktyka uczniów Marksa stawała się coraz bardziej radykalna i coraz bardziej krwawa.
W krajach Europy Zachodniej, gdzie poziom represyjności wobec ruchu socjalistycznego był znacznie mniejszy - taktyka tamtejszych socjalistów była znacznie mniej radykalna. To represyjność caratu sprawiła, że z tego samego ziarna, z którego w Austrii czy w Niemczech wyrośli socjalistyczni posłowie, w Rosji wyrośli terroryści.