Pokora i bunt wobec Boga w literaturze

W poszczególnych epokach literackich postawa wobec Boga uległa zmianie.
Poczynając od czasów najdawniejszych, najdawniejszych mianowicie od początków chrześcijaństwa. Bóg stanowił najwyższą wartość w życiu człowieka. Miało to swoje odzwierciedlenie w literaturze. Bóg w niektórych epokach stanowił główny temat dzieł i to Jemu były one dedykowane, by następnie całkowicie zniknąć z literatury. Dominujące były dwie postawy. Bunt nie dotyczył tylko samego Boga. Był on skierowany przeciwko śmierci czy też postawie duchowieństwa, które nie należycie spełniało swe funkcje. Druga z postaw a mianowicie pokora , była zawsze wynagrodzona.
Ukazując zmiany postaw ludzkich, należy zacząć od jednego z najważniejszych dzieł dla świata chrześcijańskiego, chrześcijańskiego mianowicie ?Biblii?. Zawiera ona archetypy ludzkich postaw i zachowań stanowiąc tym samym ważne żródło naszej kultury i literatury. Bóg wynagradza pokorę a każe bunt. Jest to widoczne w ?Księdze Hioba?, gdzie główny bohater ,ciężko doświadczony przez los z woli boskiej, nie utracił wiary w sprawiedliwość stworzyciela świata, za co został wynagrodzony. Otrzymuje najcenniejszy dla niego dar ? syna. Hiob staje się symbolem wierności swoim poglądom jednocześnie będąc symbolem wytrzymałości w wierze i pokory wobec Boga, która jak już wspomniano zostaje wynagrodzona . W póżniejszych epokach literackich dla wielu twórców postać ta jest symbolem niezawinionego cierpienia. Motyw Hioba zostaje wykorzystany w romantyzmie, przez Adama Mickiewicza w ?III części Dziadów?, będąc symbolem cierpienia narodu .
W średniowiecznej literaturze następuje ekspansja wartości chrześcijańskich.
Jest to spowodowane dominacją kościoła w życiu społeczno ? kulturalnym, który narzucił religijny charakter zarówno sztuce jak i powstającym dziełom literackim. Dla tego okresu charakterystyczny jest feocentryzm, czyli Bóg stanowi centrum zainteresowania i to Jemu dedykowane są wszystkie utwory. Należy zadać pytanie, jaki wpływ na postawę człowieka wobec Boga wywarła dominacja kościoła? Odpowiedź jest jednoznaczna. W tym okresie dzieła opiewają Boską wielkością, czystą wiarą w Jego istnienie i pokorną postawą wobec Stwórcy. Dzieła związane z buntem są niewidoczne. Należy także dodać, iż w tym okresie literackim propagowane były trzy ideały człowieka. Rycerz doskonały w ?Pieśni o Roladzie, gdzie oprócz miłości do ojczyzny, posłuszeństwa i wierności wobec władcy, najwyższa wartością jest Bóg i wiara katolicka. Nadrzędnym celem jest walka w obronie chrześcijaństwa. Syntezę cnót rycerza ukazuje scena śmierci. Rycerza swą pokorną postawę wobec Pana, za swe ziemskie czyny zmierzające do szerzenia chrześcijaństwa, uzyskuje wieczną sławę i nagrodę w niebie. Drugim z kolei popularyzowaniem i ideałem był asceta. W ?Legendzie o św. Aleksym? także nie dopatrzymy się oznak buntu wobec Boga. Wręcz przejmie główny bohater utworu wyrzeka się swego majątku, rezygnuje z wszystkich przyjemności życiowych spędzają czas na modlitwie. Cierpi, umartwia się, rozmyśla o Bogu, jest wobec niego pokorny. Ostatnim popularyzowanym ideałem, była postać władcy. Możemy przywołać dwa utwory ?życie Karola Wielkiego? napisane przez Einkarda, oraz fragment ?Kroniki? Galla Anonim, dotyczący postaci Bolesława Chrobrego. Chrobrego obu utworach władca posiada cechy takie jak: mądrość, sprawiedliwość, poczucie godności, wiara w Boga, dobroć wobec podwładnych oraz szacunek dla ludzi. Dla nas istotna jest postawa wobec Boga. Należy tu ,odwołać się do ówczesnych realiów historycznych, gdzie wła!
dza króla bądź cesarza pochodziła od stwórcy. Władca był często określany jako pomazaniec boski a sama ceremonia koronacji miała charakter religijny. To odwołanie, jak i wymienione trzy ideały średniowieczne, pokazują silny wpływ religii na całokształt życia Zatem i postawa człowieka wobec Boga jest postawą pokorną w której nie doszukamy się elementów buntu, gdyż to wiązało by się z potępieniem bądź karą. Na uwagę zasługuje jeszcze ?Boska Komedia? Dantego, stanowiąca swoistą przypowieść drodze człowieka do doskonałości. Główny bohater wędruje przez piekło, czyściec i raj. Już sam napis nad wrotami piekła ?Ty, który wchodzisz żegnaj się z nadzieją?, sugeruje nam jako czytelnikom, iż piekło jest karą dla niewiernych nie wiernych niepokornych, że niema nadzieji, by się z tąd wydostać. Przewodnik Wergiliusz określa piekło jako miejsce dla ludzi zapomnianych przez Boga, dla ludzi, którzy odeszli od wiary a co za tym idzie zbuntowali się przeciwko Bogu. Dante w ten sposób pokazuje drogę do w!iecznego szczęścia w raju, do którego można dojść tylko po przez wiarę w Stwórcę i posłuszeństwem wobec Niego.
Inaczej wizja Boga rysuje się w renesansie. Miejsce teocentryzmu zajmuje antropocentryzm, czyli w centrum zainteresowania znajduje się człowiek. Myślą przewodnią stają się słowa Terencjusza ?Człowiekiem jestem nic co ludzkie nie jest mi obce?, oraz słowa Horacego ?Carpe diem? . Okres renesansu, to czas reformacji i upadku pozycji kościoła. Wybuchają wojny religijne, mino to Bóg nadal pozostaje ważny, jest opatrznością i opiekunem ludzi. Doszukując się buntu w literaturze renesansu można przywołać ?Treny? Jana Kochanowskieg , stanowiące traktat filozoficzny o ludzkim losie i życiu.

Spróbuj na http://zadane.pl. Rozwiązują 2500 zadań dziennie!
Dodana 2005-09-06 15:45:20 przez [ szkrabi ]. ID: 738

Szukaj innych materiałów. Mamy ich: 120 156!:
Twoja wyszukiwarka
Ta praca jest plagiatem? Aby zgłosić plagiat skorzystaj z formularza kontaktowego.
Aby móc komentować zarejestruj się w naszym serwisie, lub jeśli masz konto zaloguj się
Strona główna