Motywy powstańcze w \"Chłopach\"
Motywy powstańcze w "Chłopach" w odniesieniu do epoki romantyzmu
Literatura romantyczna przepojona jest ideami patriotycznymi - kreuje bohaterów prawdziwych powstańców gotowych oddać życie za ojczyznę. Tak jak literatura romantyczna naznaczona była klęską powstania listopadowego, tak literatura pozytywistyczna rozwijała się pod kierunkiem kolejnej tragedii narodowej, czyli klęski powstania styczniowego. Wraz z stłumieniem tego powstania upadła romantyczna ideologia walki. Pozostały żale i smutki przy narastającym terrorze zaborców, ale też i pamięć o bohaterach narodowych i ich wielkich czynach. Natomiast literatura Młodej Polski, owładnięta bezcelowością działania nie skłaniała się już tak często do tematyki niepodległościowej, ale widzimy tu wzrost zainteresowania problematyką wiejską. Poeci zwrócili swoje zainteresowanie w kierunku ludu, albowiem odwoływali się do romantycznych tradycji wartości kulturowych, a ludność ta była jej jedynym i pozostałym świadectwem. Tendencje te skłaniały poetów do doszukiwania wartości mogących być oparciem w obliczu zagrożeń cywilizacyjnych, czyli zaborczych.
Motywy patriotyczne w "Chłopach" w porównaniu do romantycznych idei powstańczych są podobne. W obu przypadkach autorzy starają się w ten sposób obudzić dusze buntowników w nas, skłonić do jakiś refleksji, czynów. Tylko, że różni się ich przekaz. W romantyzmie ogromną rolę odgrywał człowiek czułego serca, ale przede wszystkim głęboki patriota, bojownik o wolność ojczyzny.
Eliza Orzeszkowa w swojej noweli ?Gloria Victis? pisze o zbiorowej mogile w lesie, która opowiada (szumiące drzewa) o tragicznych losach dwóch przyjaciół, którzy zginęli w bohaterskiej walce, gdzie później siostra jednego z nich postawiła krzyż w miejscu tejże mogiły (tyko wiatr niesie okrzyk Gloria Victis ). Jest to hołd złożony poległym i niesie w sobie przesłanie a mianowicie, iż poniesione ofiary nie były daremne, a przyszłe pokolenia będą je pamiętać i doceniać ich wielkość.
Mickiewiczowski Konrad Wallenrod, żyjąc wiele lat wśród Krzyżaków wie, że Litwini nie mogą ich pokonać w otwartej walce. Tak więc zdeterminowany sytuacją działa podstępnie i zdradliwie, morduje nawet prawdziwego Konrada Wallenroda. Nie potępiamy go jednak, gdyż mu przyświeca wielki cel - ratowanie ojczyzny. Przeciwnie, stał się on wzorem osobowym dla uczestników przyszłych powstań i spisków politycznych jak i dla nas.
Wzorem osobowym na pewno jest także Konrad, bohater "Dziadów", gdyż jest on bardzo oddany swojej ojczyźnie. Nawet jest w stanie oddać za nią życie:
"Ja kocham cały naród (-) Chcę go dźwignąć, uszczęśliwić; chce nim cały świat zadziwić".
Po powstaniu listopadowym, najszlachetniejsi synowie przemierzali syberyjskie szlaki i kopalnie, jednak Mickiewicz dawał im pełne otuchy i nadziei słowa.
Także Jacek Soplica, bohater "Pana Tadeusza" pozostanie na zawsze w świadomości Polaków prawdziwym patriotą, który podobnie jak Konrad Wallenrod wszystko poświęci ojczyźnie. Służba ojczyźnie i w tym wypadku uświęca wszystko. Dlatego przebaczamy Jackowi wszystkie grzechy jego młodości, ponieważ odkupił swoje grzechy ofiarną służbą dla kraju. Walczył w legionach a potem wyjechał na Litwe ze specjalna misją, aby zorganizować
powstanie. Jacka należy umieścić w rzędzie tych bohaterów, którzy stanowią dla nas wzór osobowy.
Natomiast innym ciekawym przykładem jest Kordian, któremu nie udało się osiągnąć celu. Okazało się bowiem, że jest za słaby psychicznie, aby dokonać tego czynu. Wiara, że samo zabicie cara rozwiążę problem niepodległości jest wyrazem jego naiwności politycznej. Widzimy tu krytyczny stosunek Słowackiego do własnego narodu, ale mimo wszystko należy docenić jego patriotyzm, gdyż mógłby być człowiekiem wielkiego czynu.
"Chłopi" w odniesieniu do romantycznej poezji diametralnie się jednak różniły, gdyż w romantyzmie bohaterem jak mówiłem jest patriota, wielki wojownik a w "Chłopach" głównym bohaterem jest cała
ludność chłopska. Siła bohatera romantycznego tkwiła w nim samym. Była nią miłość do ojczyzny, która popędzała go do czynu. Sam jeden gotów był nawet poświęcić temu życie. Natomiast w "Chłopach" widzimy tą równość, jedność, wielką solidarność. W chwilach, gdy mieszkańcy Lipiec czuli się zagrożeni, potrafili się zebrać i zjednoczyć i wspólnie pokonać zagrażające im zło. Ich siła tkwiła w ich wierze we własne czyny a przede wszystkim w zorganizowaniu. Innym aspektem różniącym "Chłopów" od romantyzmu był sposób przekazu treści będących swoistym "kołem napędowym", przekazu motywów powstańczych. Mianowicie, romantyczne utwory przekazywały cel swojej treści w sposób jednoznaczny, przekaz jest widoczny i mocny, ponieważ bohaterzy tychże utworów silnie się zaznaczają w naszej pamięci, dokonując wielkich czynów.
Bohaterzy tacy oddziaływają na nas w ten sposób, po czym wzmaga się w nas złość, wzmaga się świadomość narodowa; jest to naprawdę mocny przekaz. Natomiast w "Chłopach" Reymonta, przekaz ten jest przedstawiany w całkowicie inny sposób, bo oto mamy przedstawione mnogie przykłady kultury polskiej takiej jak: obrzędy, obyczaje, święta czy dialekty będące mieszanina kulturową z całej polski. Te i inne elementy uświadamiają nas i urzekają, gdyż pokazują nam oblicze i ówczesne życie w Polsce.
Siła przekazu nabiera barw jeszcze dzięki występującym wtedy prądom artystycznym takim jak: naturalizm czy impresjonizm. Potęga barw i kolorów również wpływa na czytelnika, który wyobrażając sobie takie obrazy napawa się optymizmem i czuje się wolny.
Spróbuj na
http://zadane.pl. Rozwiązują 2500 zadań dziennie!
Dodana 2005-09-07 08:27:40 przez [ ]. ID: 568
Szukaj innych materiałów. Mamy ich: 120 156!:
