Ignacy Krasicki i Niemcewicz
Satyry Ignacego Krasickiego były jedną z wielu form uprawianych przez tego wybitnego poetę i pisarza polskiego oświecenia. W swoich satyrach atakował ideologię sarmatyzmu i jej zgubne skutki, które ujawniły się w życiu społecznym.
Charakterystyczny dla epoki klasycyzmu był styl dydaktyczny. Każdy utwór, bez wzglądu na to czy był to wiersz, poemat, czy powieść prozą , przekonywał czytelnika do postępowania zgodnie z tym, jak zalecała ideologia oświecenia. Najłatwiej było przeprowadzić taki "proces nauczania", pokazując przykład złego postępowania, po czym ośmieszyć go i zderzyć z postępowaniem właściwym.
Ośmieszanie od wieków było niezawodną bronią pisarzy w walce ze złem. Ktoś wyśmiany nie mógł być szanowany. Stając się pośmiewiskiem publicznym, traciło się godność i poważanie, czasami na zawsze.
Walce z wadami społecznymi służyły między innymi satyry. Krasicki napisał ich 22. Sam wypowiedział się o ich istocie w następujący sposób:
" Satyra prawdę mówi, względów się wyrzeka .
Wielbi urząd, czci króla lecz sądzi człowieka. "
Słowa te znalazły się w satyrze pt. " Do Króla ". Dał w nich do zrozumienia, że bez względu na urząd czy stanowisko, jakie dana osoba zajmowała, podlegała ona publicznej ocenie. W satyrze " Do Króla" w dowcipny sposób, pozornie zarzucał królowi szereg wad. Ale satyra ta polegała na tym, iż autor wymieniał właściwie zalety króla, tylko ciemna sarmacka szlachta uważała je za wady. Satyra ta stała się przykładem ironii i dowcipu poety, który zawarł niesłusznych pretensji wobec króla. Przedmiotem winy czynił także młody wiek i sposób jego rządów.
Krasicki podkreślając upodobanie króla, wydał sąd dla zacofanej szlachty. Pouczał króla, że przemoc miała przweagę nad wykształceniem.
Stosunki społeczne w ówczesnej Polsce krytykował również inny pisarz - Julian Ursyn Niemcewicz.
W "Powrocie posła" ukazał dwóch przeciwstawnych obozów: konserwatywnego i postępowego. Pierwszym przedstawicielem był Starosta Gadulski, który uosabiał wszystkie ograniczenia i wady zachowawczej sarmackiej szlachty. Był on zwolennikiem wolnej elekcji. Uważał, że "liberum veto " było największą i najwspanialszą zdobyczą prawną szlachty.
Starosta był tępawy, ograniczony. Sam przyznał się, że nic nie czytał, ale wymądzrał się, udawał wielce biegłego polityka. Gadał bez przerwy, toteż bez powodu dał mu autor nazwisko Gadulski.
Jego zona, dorównywała mężowi w zacofaniu i ograniczeniu umysłowym. Kaleczyła język polski - francuszczyzną. Była przesadna, umiała mówić tylko o swoim samopoczuciu albo o strojach albo o strojach.
Drugim przedstawicielem był Fircyk. Modny kawaler goniący za uczuciami życia dworskiego. Żył w kraju, ale równie dobrze mógłby żyć za granicą, gdyby tam chciał mu ktos zapewnić beztroski żywot.
Autor ośmieszył i wykpił ich postawy. Chciał ukazać widzom szkodliwość ich poglądów i obyczajów. Tym postaciom przeciwstawił Niemcewicz wzory pozytywne, godne naśladowania, w osobie Podkomorzego i jego żony oraz Walerego i Teresy.
Podkomorzy, choć szlachcic, był światły i postępowy. Doceniał tradycję, ale czerpał z niej to, co dobre. Jego syna, Walerego, cechowała szlachetność i uczciwośc. Miłośc Walerego do Teresy była prawdziwa i głęboka, nie miała w sobie nic z flirtu czy towarzyskiej gry.
Obaj pisarze, Ignacy Krasicki i J. U. Niemcewicz, należeli do czołowych przedstawicieli polskiego oświecenia. Ich utwory charakteryzowało bogactwo środków potęgujących komizmpostaci i sytuacji. Miały przede wszystkim uczyć, pokazywać negatywne strony życia społecznego, osmieszać je i zachęcać do postępowania rozważnego, niosącego pozytek ogółowi. dzięki nim poznałem prawdę o stylu, trybie życia, prowadzonym przez niektóre warstwy społeczne w ówczesnej Polsce.
Spróbuj na
http://zadane.pl. Rozwiązują 2500 zadań dziennie!
Dodana 2007-03-06 16:42:19 przez [ Wojciech ]. ID: 1320
Szukaj innych materiałów. Mamy ich: 120 156!:
