Noce i Dnie. Temat i kompozycja
Temat i kompozycja Powieści Noce i dnie
Noce i dnie przedstawiają szmat polskiej historii. Pomijając nawroty czasowe , obejmuje w przybliżeniu okres trzydziestoletni.Tom pierwszy Bogumił i Barbara opowiada z grubsza biorąc o czternastu latach małżeństwa państwa Niechciców, które charakteryzują , mówiąc słowami powieści „ gwałtowne przejścia , porody, zgony i związane z tym radości i rozpacze.” Tom pierwszy składa się też z pojedynczych przechowywanych legend czy mitów rodzinnych z których każdy może być traktowany jako osobna nowela.[ wuj Klemens , Piotruś , rozpacz rodziców , tajemnica Teresy, babcia Ostrzeńska] Inaczej w tomie drugim:Wieczne zmartwienie, gdzie przestawiony jest zwarty nurt życia Niechciców w którym wydawałoby się , że niby tak naprawdę nic się nie dzieje a dzieje się wiele. Ten okres życia komentuje autorka jednym zdaniem „ Wody życia wyrównały się a nawet nieco opadły” Poza wyrazistymi partiami jak sprawa spadku i sprawa kłopotów z Tomaszkiem powszechności ulega nie tylko Bogumił ale również miejsce rozterek i tragedii pani Barbary zajmują codzienne zajęcia i zarządzenia : ząbki , fasola ogórki. Te dwa pierwsze tomy ukształtowały opinię o Nocach i dniach . Karol Irzykowski podkreśla , że Nocami i dniami interesowano się familiarnie , tak po sąsiedzku : co słychać u Niechciców ? Takie podejście udzielało się też krytyce. Dwuczęściowy tom trzeci wprowadza w większym zakresie losy dzieci a zwłaszcza Agnieszki i rozrasta się przede wszystkim wątek historyczny, który ujęty jest w ramy dwóch wydarzeń : strajku szkolnego i demonstracji w Kalińcu latem 1905. Sprawy rozruchów społecznych , żywo są dyskutowane na zebraniach obywatelskich na dworach i na spotkaniach towarzyskich w salonach Kalinieckich. Pierwotny tytuł dla tomu trzeciego miał być Czerwień , jednak przekonano autorkę , iż tytuł ten jest zbyt pretensjonalny. Spośród wszystkich nurtów Nocy i dni miłość idzie z duchem czasu. Jest bardziej niespokojna . Wszystko przez wydarzenia historyczne się poplątało , to i nic dziwnego , że plączą się uczucia ludzkich serc. Plączą się uczucia we wszystkich układach powieściowych : w późnych romansach Bogumiła , mającego już pod sześćdziesiątkę , z Kawunią i Felicją między Katelbą, Celiną i Januszem oraz w młodzieńczej miłości Agnisi do Marcina . Kompozycja miłości wprowadzającej sploty rewolucji i powikłań uczuciowych, zbliża się najbardziej do koncepcji Dziejów grzechu Żeromskiego, , polegającej właśnie na powiązaniu spraw społecznych i namiętności ludzkich , wyrażonych zresztą w formie dużo drastyczniejszej.
Wreszcie w ostatniej części Wiatr w oczy mamy w tonacji jakby wyższej , poważniejszej na tle rozległej panoramy wydarzeń: samobójstwo Celiny , sprzeniewierzenie się Tomaszka , dyskusję Agnieszki z ks. Komodzińskim dot. Spraw najogólniejszych tzn. bytu - naszego istnienia, sprzedaż Sarbinowa , rozprawę Bogumiła z Danieleckim, rozrachunek z ziemiaństwem oraz scenę spowiedzi i zgonu Bogumiła Niechcica opromienioną spokojem starości pani Barbary . Natomiast finał powieści a mianowicie : powrót młodych na pokładzie”Quen Mary „ do kraju i ucieczka pani Barbary z płonącego kalińca przypadający na sierpień 1914 r. jest jakby klamrą spinającą okres niedoli Polaków i Polski.. Ale tak jak początki Nocy i dni wyprowadzone z dziejów polski od 1848 r. poprzez powstanie styczniowe 1863 r. aż do wybuchu pierwszej wojny światowej tak i koniec powieści rozpływa się w perspektywie otwartej na dalszy bieg wydarzeń. Ta klasyczna epicka kompozycja Nocy i dni otwarta jest w obie strony: w przeszłość i w przyszłość , nie ma wyraźnego początku ani wyraźnego końca.
Syzyf.
Spróbuj na
http://zadane.pl. Rozwiązują 2500 zadań dziennie!
Dodana 2006-03-23 15:27:34 przez [ Syzyf ]. ID: 5575
Szukaj innych materiałów. Mamy ich: 120 156!:
