Dramat antyczny

Dramat antyczny - rodzaj lteracki, powstaly w starozytnej Grecji, wywodzacy sie z piesni pochwalnych, spiewany w czasie misteriów dionizyjnych. Rozwinal sie okolo V w. p. n. e.



Koncepcja tragizmu

hibris, ate (pycha, zaslepienie) - hamatia (omylka tragiczna) - pathos (czyn tragiczny) - katastrophe (katastrofa) - gnosis (wiedza)- katharsis (oczyszczenie)



Teatr grecki wiaze sie scisle ze swietami ku czci Dionizosa. Teatr opatrzony jest trzema normami: Zasada odpowiedniosci (jednosci) stylu, zasada trzech jednosci (czasu, miejsca, akcji) oraz zasada dekorum (obowiazek pisania tragedii stylem wysokim).



Funkcje dramatu:



1. wywolanie u widza wstrzasu uczuciowego, czyli katharsis, spowodowanego przez uczucia litosci, trwogi, które maja towarzyszych widzowi w czasie obcowania ze sztuka.

2. odzwierciedlenie rzeczywistosci - wyniesienie wniosków dla siebie



Cechy tragedii antycznej:



3. zasada trzech jednosci

4. istnienie chóru

5. zasada dekorum

6. bohaterowie to wybitne jednostki

7. tytul od imienia glównego bohatera

8. zasada jednosci estetyki



Funkcje chóru:

1. dopowiadanie zdarzen preakcji

2. nastrój liryczny

3. wspomaga tworzenie napiecia emocjonalne - uprzedza fakty



Przykladem dramatu jest "Antygona" Sofoklesa.

Sofokles - (496 - 406r. p.n.e.) - grecki poeta tragik, nalezacy do twórców tragedii zlotego wieku. Oprócz twórczosci teatralnej podejmowal sie obowiazków publicznych.



Antygona Tragedia nawiazujaca do mitu rodu Labdakidów, z którego wywodzi sie glówna bohaterka, córka Edypa. Po smierci ojca, któremu wedle mitu towarzyszyla na dobrowolnym wygnaniu, po powrocie do Teb, staje w konflikcie z jego wladca, Kreonem. Jej bracia (Eteokles i Polinikes) gina w walce o Teby, przy czym Polinikes umiera jako zdrajca. Ten fakt sprawia, ze Kreon wydaje zakaz pogrzebania jego zwlok. Antygona nie moze przystac na te arbitralna decyzje, sprzeczna z prawem boskim. Konflikt racji Antygony i Kreona wyznacza os akcji dramatu. Jej punktem kulminacyjnym jest ostra wymiana zdan pomiedzy przeciwnikami ideowymi. Antygona swiadomie decyduje sie na czyn, który narusza zakaz króla Teb, narazajac sie na represje surowego wladcy. Tragedia zostala zbudowana w/g obowiazujacych kanonów (3 zasady). W prologu poeta wprowadza w temat sporu (dialog Antygony z Ismena). Parados (wejscie chóru) to piesni radosci po zakonczeniu wojny. Kolejne episodia ukazuja narastajacy konflikt. Antygona zostaje schwytana, a wladca postanawia wymierzyc jej najwyzsza kare. Bohaterka zostaje wtracona do skalnego lochu w okolicach Teb. Przed strasznym wyrokiem i pycha ostrzega Kreona wrózbita Terezjasz. Zapowiada on smierc Hajmona. Chór potwierdza wrózby. Przerazony wladca odwoluje rozkazy, a chór spiewa piesn pochwalna na czesc Dionizosa. Jest jednak za pózno. Wkrótce nastepuje katastrofa. Antygona popelnia samobójstwo, podobnie postepuje Hajmon i Eurydyka - zona Kreona. Wladca Teb pozostaje samotny i rozmysla o rychlej smierci.



Tragiczny konflikt nie mógl miec innego rozwiazania, skoro na szali znalazly sie wartosci, których nie sposób pogodzic. Tragedia Sofoklesa jest zatem wezwaniem do umiaru, powstrzymywania namietnosci i do umiejetnosci demokratycznej mediacji - czym jest odwolanie sie Kreona do rady chóru w zwrotnym momencie akcji. I choc wedle tej rady nie mozna postapic, Sofokles sugeruje, ze gdyby Kreon nie uprawial tyranii - nie doszloby do katastrofy.







Dionizos w mitologii greckiej bóg wina i plodnych sil natury. Znany jako patron uprawy winorosli. Zwany w mitologii rzymskiej Bachusem. Syn Zeusa i Semele. Ku jego czci odbywane byly burzliwe procesje, w których wystepowaly maski obrazujace bóstwa ziemi i plodnosci. Z procesji tych zrodzila sie: komedia, tragedia i dramat satyrowy. Dionizos nosil przydomek Dzagreus.



Dionizje attyckie swieta obchodzone cztery razy w roku. Czczono na nich Dionizosa. Rozrózniano kilka rodzajów: Dionizje Male (wiejskie) - dla uczczenia pory otwierania naczyn z mlodym winem, Lenaje - w zwiazku z tloczeniem wina, Antesterie - swieto ogólnojonskie, kiedy próbowano nowe wino, Dionizje Wielkie (miejskie) - z procesja posagu Dionizosa do gaju Akademosa. Podczas swiat organizowano m. in. zabawy ludowe, przedstawienia teatralne i skladano ofiary Hera w mitologii greckiej, bóstwo przedhellenskie, jej imie oznacza "pani". Jako bóstwo olimpijskie - córka Kronosa i Rei, siostra i malzonka Zeusa (ich swiete gody czczono uroczyscie na wiosne) razem z mezem sprawowala wladze nad ludzmi i niebem. Czczona jako opiekunka malzenstwa i patronka poloznic. Ze zwiazku z Zeusem pochodza dzieci: Ares, Hefajstos, Ejlejtyja i Hebe.







Komedia jeden z podstawowych gatunków dramatu, znany od starozytnosci. Poslugujac sie komizmem, przedstawia swiat i ludzi w sposób pogodny.W komedii staroattyckiej (starozytna Grecja) do glosu dochodzily zarówno polityka, jak i ówczesna obyczajowosc. Do jej klasyków nalezal Arystofanes.



Arystofanes (ok. 445 - ok. 385 p.n.e.), komediopisarz grecki (atenski), gl. przedstawiciel tzw. komedii starej (satyry politycznej). Wystepowal przeciwko zaborczej polityce Aten i przeciwko wojnie (tworzyl w czasie wojny peloponeskiej), atakowal dzialalnosc pedagogiczna sofistów, ukazujac jej demoralizujacy wplyw na mlodziez.

Spróbuj na http://zadane.pl. Rozwiązują 2500 zadań dziennie!
Dodana 2005-09-06 12:20:24 przez [ K.S ]. ID: 2145

Szukaj innych materiałów. Mamy ich: 120 156!:
Twoja wyszukiwarka
Ta praca jest plagiatem? Aby zgłosić plagiat skorzystaj z formularza kontaktowego.
Aby móc komentować zarejestruj się w naszym serwisie, lub jeśli masz konto zaloguj się
Strona główna