Arystoteles

Arystoteles

Arystoteles urodził się w 1 roku 99 1 tej Olimpiady tzn. w 384 roku p. n. e. w Stiagrze na Półwyspie Chalcydyyjskim. Półwysep ten był skolonizowany przez Greków od dawna, wraz z przybyszami upowszechniła się kultura jońska. Kolonie greckie na Półw. Chalcydyjskim należały do różnych związków obronnych powołanych do życia w celu zapoznania wzajemnego bezpieczeństwa. Stiagra była członkiem Ateńskiego Związku Morskiego. Niebezpieczeństwo groziło ze strony Persów i Macedończyków, bo półwysep stanowił naturalną część terytorium macedońskiego.
W 348 roku p. n. e. Filip II podbił ten teren i włączył do Macedonii, zaczął wypierać kolonistów greckich, na ich miejsce zaś osiedlać weteranów macedońskich. W momencie narodzin Arystotelesa, Stiagra była jeszcze niezależnym miastem Jońskich i pozostała takim dzięki swej wyższej kulturze; również po podboju macedońskim.
Ojciec Arystotelesa, Nikomach, był nadwornym lekarzem Amintasa, dziada Aleksandra Wielkiego. Doświadczenia życia dworskiego zdobyte wtedy i później mogły przyczynić się do powstania niechęci, którą darzył władców i dwory.
Zawód medyka jest do dziś często przekazywany z ojca na syna i być może po ojcu właśnie Arystoteles odziedziczył zamiłowanie do biologii i nauki o leczeniu. Jego ojciec zmarł jednak, gdy chłopiec miał 17 lat. Młodzieniec przeniósł się do Aten, gdzie został uczniem Akademii, w której spędził 20 lat (najpierw jako uczeń, porem jako nauczyciel i badacz). Swą działalność rozpoczął w Akademii jako zwolennik Platońskiej doktryny. W dialogach, jakie pisał wówczas, głosił teorię idei: ,,pierwszą filozofię pojmował jako naukę o bycie samoistnym i wiecznym, wyznawał też naukę o anamnez i nieśmiertelności duszy, rozwijał etykę normatywną, stawiającą ludziom cele transcendentne. W tym okresie powziął plan późniejszych swych dzieł i w Metafizyce i Fizyce, choć potem przeredagowanie, niektóre części mają charakter jeszcze platoński. W tym okresie ukształtowały się logiczne poglądy Arystotelesa. Był uczniem Platona i choć zwalczał jego zasadniczą doktrynę idei, jednak przejął od niego niezmiernie wiele poglądów. Nawet takie specjalne Arystotelesowskie pojęcia, jak pojęcie celu, duszy, Boga, były przekształceniami odpowiednich pojęć Platona. Siła twórcza Arystotelesa nie leżała w dziedzinie najogólniejszych zagadnień, lecz właśnie bardziej szczegółowych; Platon był twórcą zasad, a Arystoteles ? rozwiniętych teorii. Z drugiej strony zależny był od szkół lekarskich, którym zawdzięczał nie tylko swe wiadomości biologiczne, ale i cały empiryczny i realistyczny tryb myślenia. To dwojakie dziedzictwo ? Platona i lekarzy ? było trudne do uzgodnienia i stanowiło źródło wielu trudności w systemie Arystotelesa. Połączenie obu kierunków wytworzyło swoisty typ jego umysłowości. Czasem wystąpił przeciw doktrynie Platona, jednakże pozostał w Akademii aż do śmierci mistrza. Prawdopodobnie nie przejął po nim szkoły, ponieważ nie był obywatelem Aten i nie mógł zostać właścicielem nieruchomości. Następcą Platona wybrano mało wybitnego Speuzypa. Jeszcze za życia Platona Arystoteles wystąpił przeciw nauce o ideach; zwrot tu zaznaczył się w niektórych dialogach pisanych jeszcze w Akademii, np. w dialogu "O filozofii". Wkrótce opuścił Ateny i udał się do Assos ? miasta położonego na wschodnim brzegu Morza Egejskiego, dokąd Hermiasz, władca tamtejszy, już dawniej pociągnął niektórych członków Akademii. Tam prawdopodobnie napisał pierwsze 12 rozdziałów Polityki, w której stwierdza, że najwyższym zadaniem polis jest zapewnienie możliwości uprawiania filozofii tym, którzy są do tego zdolni. Tam także napisał pracę o sztuce władzy, nie zachowaną do dziś, w której miał dowodzić, że, w przeciwieństwie do tego, co mówił Platon, znacznie lepiej byłoby, gdyby filozof nie był królem, ponieważ dawało mu to większą niezależność. W Assos i pobliskim Atarneusie spędził trzy lata w pracy naukowej i nauczycielskiej, tu także się ożenił się i przeniósł się na wyspę Lesbos. Tu poświęcił się studiowaniu biologii. Napisał tu rozprawę O duszy. Inaczej niż Platon, który twierdził, że dusza ludzka jest uwięziona w ciele i powinna walczyć o uwolnienie się. Arystoteles pisał, że dusza kontroluje ciało, lecz powinna pozostawiać z nim w harmonii. Twierdził że człowiek zbudowany jest z ciała i duszy, która działa na trzech poziomach: wegetatywnym, zwierzęcych i rozumowym. Po opuszczeniu Akademii, w Assos, Aterneusie i Stiagrze sformułował pozytywnie doktrynę, która zastąpiła mu naukę Platońską: była to doktryna teologiczna. Najsławniejsze pomysły metafizyczne Arystotelesa ? teoria transcendentnego Boga i transcendentnego rozumu, teologiczne przyrodoznawstwo i teologiczna etyka ? powstały właśnie w tej epoce.

W 343 ? 342 roku p.n.e. Filip II Macedoński poprosił Arystotelesa, by został nauczycielem jego syna ? Aleksandra i filozof przeniósł się na dwór w Pelli. Polityczna działalność jego chlebodawców była jednak sprzeczna z jego poglądami, ponieważ ekspansja imperium Filipa i Aleksandra przyniosła koniec miastu ? państwu, w jaką opisywał Arystoteles. Był nauczycielem aż do objęcia władzy przez swojego ucznia; a i potem pozostał w Macedonii i mieszkał w Stiagrze. Opuścił Aleksandra dopiero, gdy ten sprzeniewierzył się ideom panhelleńskim. Wtedy Arystoteles powrócił do Aten. Założył tam szkołę. Szkoła ta była wzorowana na Akademii, ale miała ją prześcignąć wszechstronnością i planowością pracy; zaszczepił jej ducha empiryzmu i uczynił instytutem badań specjalnych zarówno w dziedzinie humanistycznej, jak i przyrodniczej.

Spróbuj na http://zadane.pl. Rozwiązują 2500 zadań dziennie!
Dodana 2005-09-06 15:21:31 przez [ ANDZIA gdansk ]. ID: 906

Szukaj innych materiałów. Mamy ich: 120 156!:
Twoja wyszukiwarka
Ta praca jest plagiatem? Aby zgłosić plagiat skorzystaj z formularza kontaktowego.
Aby móc komentować zarejestruj się w naszym serwisie, lub jeśli masz konto zaloguj się
Strona główna