Polska za czasów Gomułki

Polska za czasów Gomułki











Wstęp

Władysław Gomułka (1905 ? 1982) w młodości, jak wielu komunistów tego pokolenia, życie prywatne podporządkowywał działalności partyjnej (w Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy i Komunistycznej Partii Polski). Gdy wskutek zawirowań historii partia komunistyczna przejęła władzę w Polsce, Gomułka w gruncie rzeczy się nie zmienił. Jego styl życia różnił się od życia innych działaczy, którzy w pełni korzystali z przywilejów władzy. Nawet w latach sześćdziesiątych sekretarz KC PZPR był człowiekiem skromnym i oszczędnym. Mieszkał w niewielkim mieszkaniu, palił w szklanych fifkach przełamywane na pół Sporty, nie pił, miał małe potrzeby życiowe. Stale porównywał aktualne (statystyczne) warunki życia z dobrze mu znanymi przedwojennymi i uważał, że ludziom powodzi się bardzo dobrze. Nawet za dobrze, jeśli brać pod uwagę wydajność ich pracy. Biografowie podkreślają, że Gomułka ?ideologii komunistycznej pozostawał wierny przez całe życie?, a ?odstępstwo [ od doktryny ruchu komunistycznego] uważał za możliwe tylko ze względów taktycznych?. Idee komunistyczne decydowały wiec o polityce państwa.

Drogę na szczyty władzy utorowały Władysławowi Gomułce czystka w Komunistycznej Partii Polski i wojna. Zanim Stalin podjął decyzję o likwidacji całej kadry kierowniczej KPP, Gomułka należał do działaczy drugorzędnych. W partyjnej elicie znalazł się dopiero w drugiej połowie 1942r., kiedy po aresztowaniach, które osłabiły Polska Partie Robotniczą, został ściągnięty do Warszawy i wszedł w skład trójki kierującej partią. Na jej czele znalazł się u schyłku 1943r. po zatrzymaniu przez gestapo Pawła Findera i Małgorzaty Fornalskiej, zaufanych ludzi Moskwy. Ich aresztowanie przerwało na pewien czas radiowy kontakt z Kominternem (Międzynarodówką Komunistyczną), w związku z czym objęcie przez Gomułkę kierownictwa PPR nie mogło być uzgodnione ze Stalinem. Był to poważny wyłom w ustalonym modelu relacji między partiami komunistycznymi a Moskwą. Stalin nie ufał Gomułce. W czasie wojny ustalały się polityczne i personalne układy w kierownictwie partii, relacje między krajowym ośrodkiem i Moskwą. Gomułka widział polską partie jako autonomiczną , uważał też, że należy rozszerzyć polityczna bazę komunistów ? poprzez porozumienie z lewicowymi grupami znajdującymi się na obrzeżach polskiego państwa podziemnego. Różnił się pod tym względem zarówno od Findera jak i Bolesława Bieruta. Gomułka mówił o nich później: ?...orientowali się na Związek Radziecki jako na silę, z pomocą której można będzie rozwiązać wszystkie nasze sprawy wewnętrzne (...) Ludzie ci ponad kierownictwo partii, do którego sami wchodzili, stawiali zawsze Moskwę, gotowi byli wykonać każde jej polecenie?.

W latach 1944 ? 1948 Gomułka, mimo, że zajmował stanowisko sekretarza generalnego, musiał dzielić się władzą z Bierutem, Jakubem Beramanem, Hilarym Mincem, Romanem Zambrowskim, grupa o której z niechęcią wypowiadał się w swoich ?Pamiętnikach?. Większość z nich do objęcia władzy przygotowywała się w Moskwie, i nie do końca ufała działaczom krajowym, z okupacyjnego PPR, Armii Ludowej. Gomułka obawiał się, ze zbyt pospieszne wprowadzanie kolektywizacji ograniczy i tak niewielkie poparcie dla nowej władzy. Uznając w pełni prymat Moskwy uważał jednocześnie, że lokalne partie powinny współdecydować o tempie i sposobach wprowadzania systemu komunistycznego. We wrześniu 1947r Gomułka. We wrześniu 1947 Gomułka przeciwny był powołaniu Biura Informacyjnego, które miało być kontynuacja Kominternu, w 1948 okazywał dezaprobatę wobec wykluczenia Belgradu z bloku komunistycznego. Do starcia doszło na plenum KC PZPR w czerwcu 1948 roku. Gomułka ostro skrytykował SDKPiL i KPP ? ideowe poprzedniczki PPR ? za niedocenianie wagi niepodległości Polski. Spór, narastający od wielu miesięcy, toczył się w pod przykrywką historyczną, ale miał jak najbardziej aktualny charakter, Gomułce za ujawnienie sporu groziły konsekwencje ze strony partii. W grudniu 1948 wezwał go do siebie Stalin i namawiał do pozostania w Biurze Politycznym w zamian za przyznanie się do błędu. Ten odmówił. W ciągu kilku następnych miesięcy Gomułka został usunięty ze wszystkich kluczowych stanowisk w partii i w rządzie, w sierpniu 1951 r. aresztowano go, a następnie zamknięto w tajnym więzieniu MBP w podwarszawskim Miedzeszynie. Wyszedł na wolność w grudniu 1954 r. Od wiosny 1956 r. raporty sporządzane przez Komitet Bezpieczeństwa Publicznego informowały kierownictwo partii o coraz powszechniejszych oczekiwaniach na powrót polityka. PZPR potrzebowało popularnego przywódcy dla ustabilizowania sytuacji po krwawym stłumieniu rewolty w Poznaniu. Powrotowi Gomułki przeciwny był Nikita Chruszczow, przyleciał nawet do Warszawy i uciekł się do demonstracji siły ? z baz na Pomorzu i Dolnym Śląsku wyruszyły w kierunku Warszawy sowieckie oddziały, docierając w ciągu kilkunastu godzin na odległość ok. 100 km od stolicy. Po całodziennych jednak rozmowach w Belwederze radzieckie kierownictwo odleciało do Moskwy, a kolumny czołgów przerwały marsz na Warszawę. Nie wiadomo do końca, czy Chruszczowa najbardziej przekonały zapewnienia Gomułki, że jest dobrym komunistą, czy sprzeciw KC Chin wobec interwencji, czy tez wybuch węgierskiego powstania, które wykluczało jednoczesne użycie siły nad Wisłą.



U władzy

W programie przedstawionym przez Gomułkę w 1956 r., po objęciu przez niego stanowiska I sekretarza, każda grupa społeczna mogła znaleźć coś dla siebie. Partia miała zachować dotychczasową pozycję a więc i przywileje, chłopom zapowiedziano odejście od przymusowej kolektywizacji ? przyznał im prawo do opuszczenia spółdzielni produkcyjnych, co doprowadziło do natychmiastowego ich rozpadu niemal w 90%; robotnikom poprawę warunków życia i wpływ na zarządzanie przedsiębiorstwami.

Spróbuj na http://zadane.pl. Rozwiązują 2500 zadań dziennie!
Dodana 2005-09-08 09:31:55 przez [ Gitka ]. ID: 2210

Szukaj innych materiałów. Mamy ich: 120 156!:
Twoja wyszukiwarka
Ta praca jest plagiatem? Aby zgłosić plagiat skorzystaj z formularza kontaktowego.
Aby móc komentować zarejestruj się w naszym serwisie, lub jeśli masz konto zaloguj się
Strona główna