Polskie powstania narodowe

21.10.1831 jako ostatnia kapitulowała twierdza Zamość.

Powstanie nie przyniosło zamierzonych efektów, a Królestwo Polskie znalazło się pod okupacją wojsk rosyjskich. Na królestwo nałożono ogromną kontrybucję, polskich żołnierzy przymusowo wcielano do carskiej armii, a konstytucję zastąpiono Statusem Organicznym.

Powstanie listopadowe pomimo poniesionej klęski, miało ogromne znaczenie dla kształtowania się świadomości narodowej Polaków. Przez 10 miesięcy Polacy stawiali czoła największej potędze militarnej Europy. Odnoszone w międzyczasie porażki skłoniły Polaków do formułowania nowych idei i opracowania nowych programów. Szlachta natomiast zrozumiała znaczenie sprawy chłopskiej, gdyż jedną z przyczyn upadku powstania było to, że powstanie było zrywem szlacheckich rewolucjonistów, którzy nie pomyśleli o tym, by ogłosić reformy agrarne, które przyciągną do walki chłopów.

W związku z powstaniem listopadowym, Kraków zajęły wojska rosyjskie, lecz musiały wycofać się po protestach pozostałych mocarstw. W efekcie władzę nad miastem przejęli rezydenci mocarstw zaborczych. W mieście wprowadzono cenzurę prasy, lecz mimo tego, do miasta przybywali emisariusze, zwłaszcza, że przebywało w nim sporo uczestników powstania listopadowego.

W 1836 do Krakowa wkroczyły wojsk austriackie. Usunięto też Polaków z pozostałych dzielnic. W tym czasie losy Wolnego Miasta Krakowa były już przesądzone, gdyż w 1835 w Cieplicach podpisano tajne porozumienie rosyjsko ? austriackie przewidujące wcielenie go do Austrii. W 1841 wprawdzie wycofano regularne oddziały austriackie, ale wprowadzono milicję.

Główną przyczyną wybuchu powstania w Krakowie było niepowodzenia planów wywołanie powstania we wszystkich 3 zaborach oraz wkroczenie do Krakowa 18 lutego 1846 wojsk austriackich, co wywołało wzrost napięcia i zaktywizowało żarliwych patriotów. Powstanie wybuchło w nocy z 20 na 21 lutego atakiem spiskowców na niewielki oddział Austriaków. Atak zakończył się sukcesem tylko dzięki wsparciu ze strony młodzieży studenckiej, biedoty miejskiej i górników. Po 2 dniach walk ulicznych, Kraków był wolny i 22 lutego ujawnił się Rząd Narodowy RP, który ogłosił Manifest do Narodu Polskiego, wzywający do walki o niepodległość. Rząd zapowiadał zniesienie przywilejów stanowych i różnic społecznych. Chłopi mieli też dostać na własność uprawianą przez nich ziemię.
24 lutego 1846 Tysowski odsunął od władzy swoich kolegów i sam ogłosił się dyktatorem. W tym samym czasie na czele oddziału górników i rzemieślników przybył E. Dembowski, a 27.02.1846 ruszył na czele pokojowej procesji na Pogórze, by przekonać galicyjskich chłopów do powstańczej sprawy. Zginął od pierwszej salwy austriackiej piechoty. 2marca Tysowski zrezygnował z władzy dyktatora i na czele powstańców opuścił bez walki Kraków. 4 marca do miasta wkroczyły wojska rosyjskie i austriackie.

Powstanie krakowskie trwało tylko 9 dni, jednak charakteryzował je radykalizm społeczny, największy w dziejach polskich powstań w XIX w. Powstanie wywołało też masowe ruchy chłopskie przeciwko ziemianom ((rabacja galicyjska). Najpoważniejszą konsekwencją powstania była likwidacja WMK na mocy układu państw zaborczych.

Tak więc to powstanie jak i poprzednie nie przyniosło zamierzonych efektów, ale dało siły do walki Polakom i pokazało, że warto walczyć o niepodległość.

Powstanie styczniowe to ostatnie z wielkich zrywów niepodległościowych w XIXw. W przededniu wybuchu powstania, powstały 2 grupy działaczy politycznych: biali i czerwoni. Wśród białych działali ziemianie i zamożne mieszczaństwo. Odrzucali oni ugodę z carem, ale też nie chcieli zbrojnego powstania. Pragnęli uzyskać autonomię drogami pokojowymi. Wśród czerwonych znaleźli się urzędnicy i inteligencja. Tworzyli oni tajną siatkę konspiracyjną. Utworzyli też tajne wytwórnie broni i drukowali nielegalną prasę. Dążyli do zbrojnego powstania, a swoje działania prowadzili na terenie 3 zaborów.

Powstanie miało się rozpocząć pod koniec wiosny 1863 r. Przywódcy konspiracyjni musieli jednak przyspieszyć jego wybuch, gdyż Wielkopolski postanowił niedopuścić do walki zbrojnej i rozbić organizację czerwonych. W tej sytuacji władze Królestwa rozpoczęli w połowie stycznia 1863 brankę, która też była jedną z przyczyn powstania. Zdawano sobie sprawę, że natychmiastowe podjęcie akcji nie jest do końca słuszne, gdyż powstanie nie zostało jeszcze dostatecznie przygotowane i brakowało ludziom broni. Sądzono jednak, że uwłaszczenie przyciągnie chłopów, a sama rewolucja zyska sympatię chłopów. 22.01.1863 Komitet Centralny wydał Manifest w którym ogłaszał się Tymczasowym Rządem Narodowym i wzywał do zbrojnego powstania przeciw Rosji. Równocześnie uchwalono 2 dekrety uwłaszczeniowe. O tym czy polscy chłopi poprą powstanie, zadecydować miała jednak realizacja reform i sukcesy militarne. Niestety niemal wszystkie ataki kończyły się niepowodzeniem, powstańcom nie udało się zdobyć arsenału przeciwnika. Początkowo w powstaniu brali udział tylko czerwoni, później przyłączyli się także biali. Samo powstanie przybrało z kolei formę walk partyzanckich. Stoczono ponad 1200 potyczek, a upadek powst. Przyspieszył dekret carski o uwłaszczeniu. Zryw niepodległościowy Polaków poruszył całą Europę. Znaczna jej część opowiadała się za niepodległością Polski. Francja, Austria i Anglia podjęły akcję dyplomatyczną na rzecz Królestwa, lecz zakończyła się ona fiaskiem. Polska nie mogła już liczyć na poparcie mocarstw. Ze strony europejskich rewolucjonistów, którzy popierali powstanie nie nadeszła żadna pomoc zbrojna dla Polski. Pomimo tego, z wielu krajów Europy przybywali do Królestwa ochotnicy.

Powstanie przyniosło uwłaszczenie chłopów, którzy zostali wreszcie włączeni na równych prawach do struktury państwa Polskiego.

Spróbuj na http://zadane.pl. Rozwiązują 2500 zadań dziennie!
Dodana 2005-09-08 11:08:22 przez [ Radosna ]. ID: 749

Szukaj innych materiałów. Mamy ich: 120 156!:
Twoja wyszukiwarka
Ta praca jest plagiatem? Aby zgłosić plagiat skorzystaj z formularza kontaktowego.
Aby móc komentować zarejestruj się w naszym serwisie, lub jeśli masz konto zaloguj się
Strona główna