Znaczenie wód powierzchniowych oraz gruntowych w życiu człowieka

1. WODY POWIERZCHNIOWE



Zależność człowieka od wody jest tak wielka, że na obszarach pozbawionych wód człowiek żyć nie może. Zależność tę widzimy przede wszystkim w rozmieszczeniu osiedli ludzkich. Wielkie miasta powstają w pobliżu większych zbiorników wód słodkich, gdyż wody źródlane nie wystarczają do zaspokojenia potrzeb znacznej liczby mieszkańców.

Duże rzeki i wielkie jeziora odgrywają ważną rolę w komunikacji i handlu. Dotychczas są na świecie obszary dostępne jedynie dzięki sieci rzecznej, np. w dorzeczu Amazonki. Przykładem wielkiego znaczenia jezior jako dróg wodnych są jeziora Ameryki Północnej na pograniczu USA i Kanady. Przez nie utrzymuje się regularną komunikację między wielkimi miastami położonymi nad jeziorami.

Wartość komunikacyjna rzek zależy od bardzo wielu czynników, a więc od spadku, obfitości i zmienności wód, głębokości, długości okresów zamarzania, charakteru ujść itp. Poważnymi przeszkodami utrudniającymi żeglugę są wodospady, progi, mielizny, zakola, wysychanie rzek w okresach suszy, wreszcie długotrwała pokrywa lodowa. Dla lepszego wyzyskania rzek w transporcie i komunikacji umacnia się ich brzegi, zwęża i pogłębia koryta, stwarza sztuczne zbiorniki regulujące stan wód, skraca długość rzek płynących zakolami, buduje kanały omijające wodospady i progi itp. Jeziora ułatwiają nieraz przeprowadzenie kanałów, jak np. Kanału Panamskiego, Sueskiego.

Spadki wód wykorzystuje się jako źródło energii i w tym celu spiętrza się wodę za pomocą tam.

Rzeki i jeziora dostarczają ludziom także pożywienia. Z jezior większe znaczenie dla rybołówstwa i łowiectwa mają jeziora płytkie i niewielkie.

Niektóre rzeki odegrały bardzo ważną rolę w historii krajów, przez które płyną. Na przykładzie Egiptu czy Babilonii widzimy, jak dalece istnienie państwa może być zależne od rzeki. Od najdawniejszych czasów rzeki stanowiły drogi komunikacyjne i przyczyniały się do zbliżenia między plemionami. Nad rzekami zakładano miasta i grody warowne.

Rola słodkich wód lądowych rośnie w miarę wzrostu liczby mieszkańców kuli ziemskiej. Zużywa się jej coraz więcej i do produkcji żywności na obszarach sztucznie nawadnianych, i w przemyśle. Ponieważ zasoby wód słodkich są stałe, a zapotrzebowanie na nie stale rośnie, w wielu krajach odczuwa się już obecnie ostry deficyt wody. Sytuację pogarsza często zła gospodarka, w wyniku której wiele wód powierzchniowych ulega stopniowemu zanieczyszczeniu lub zatruciu. Problem braku wody słodkiej staje się coraz bardziej zauważalny i niektóre kraje czynią duże wysiłki dla opracowania opłacalnych metod odsalania wody morskiej – przykładowo Malta i Arabia Saudyjska obecnie korzystają z takich technologii.







2. WODY PODZIEMNE



Bardzo ważne zastosowanie dla człowieka mają także wody podziemne (gruntowe). W zależności bowiem od tego jak głęboko pod powierzchnią Ziemi znajdują się jej zasoby możemy wyróżnić wody zaskórne i gruntowe. W przypadku gdy warstwa wodonośna dochodzi do samej powierzchni Ziemi, tworzą się obszary bagienne, które są dla ludzi praktycznie bezużyteczne – jest to przykład wód zaskórnych w ekosystemie. Obszary te praktycznie bezużyteczne dla człowieka, są miejscem występowania rzadkich gatunków roślin i zwierząt, a ich niedostępność powoduje brak zewnętrznej ingerencji człowieka w naturalny charakter tych terenów co pośrednio przyczynia się do zachowania żyjącej tam fauny i flory w warunkach naturalnych. W krajach, gdzie nie uprawiania się zbóż, takie podmokłe tereny wykorzystywane są pod uprawy ryżu, który doskonale udaje się w takich warunkach i jest podstawowym składnikiem pożywienia żyjących tam ludzi.

Urbanizacja i postęp technologii w przemyśle, a także gnicie ciał organicznych powoduje, że wody podziemne znajdujące się płytko pod powierzchnią Ziemi, ulegają łatwo zanieczyszczeniu i dlatego często nie nadają się do picia. Natomiast wody znajdujące się głęboko pod Ziemią, nazywane gruntowymi, są zabezpieczone przed zanieczyszczeniami grubą warstwą filtrującą w postaci skał przepuszczalnych lub nieprzepuszczalnych, wobec czego doprowadzane są do jej warstw studnie, które są źródłem wody pitnej dla ludzi. Wielkie znaczenie gospodarcze mają także tzw. studnie artezyjskie. Występują one przeważnie pod warstwami nieprzepuszczalnymi pod ziemią i rozciągają się pod jej powierzchnią na ogromnych obszarach – np. studnie artezyjskie na Saharze zawierają wody pochodzące z deszczów padających w górach Atlasu. Dlatego właśnie ich znaczenie trudno jest przecenić, zwłaszcza na obszarach pozbawionych wód powierzchniowych – chodzi tutaj o tereny pustynne, gdzie wody ze studni artezyjskich umożliwiają choćby uprawę ziemi w oazach czy hodowlę zwierząt gospodarskich. Tytułem przykładu można podać, że w Australii baseny artezyjskie zajmują obszar ok. 2,5 mln km3, a tysiące takich studni umożliwia hodowlę owiec i bydła nawet w suchym wnętrzu kontynentu.

Kolejnym przykładem wykorzystania wód podziemnych przez człowieka są źródła, czyli naturalny wypływ wody podziemnej na powierzchnię Ziemi, która nigdy nie jest chemicznie czysta, gdyż zawiera pewną ilość rozpuszczonych składników mineralnych. Takie wody powszechnie w obrocie gospodarczym nazywamy mineralnymi i ze względu na ich walory smakowe oraz zdrowotne spożywanie ich jest dzisiaj codziennością dla wielu ludzi. Ponadto mają one duże zastosowanie w lecznictwie, wobec tego w wielu miejscach ich występowania powstały miejscowości kuracyjne.

Znaczenie wód podziemnych jest równie doniosłe co znaczenie wód powierzchniowych. Są one dla wielu ludzi niezbędne dla prawidłowej egzystencji i zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych. W wielu zakątkach Ziemi nie mogłoby istnieć bez nich życie.

Spróbuj na http://zadane.pl. Rozwiązują 2500 zadań dziennie!
Dodana 2005-09-09 12:05:26 przez [ CoolCat ]. ID: 2755

Szukaj innych materiałów. Mamy ich: 120 156!:
Twoja wyszukiwarka
Ta praca jest plagiatem? Aby zgłosić plagiat skorzystaj z formularza kontaktowego.
Aby móc komentować zarejestruj się w naszym serwisie, lub jeśli masz konto zaloguj się
Strona główna