Świętokrzyski Park Narodowy
Świętokrzyski Park Narodowy
Świętokrzyski Park Narodowy, założony w 1922 w województwie świętokrzyskim (jako Park Narodowy im. S. Żeromskiego), formalnie powołany do życia w 1950. Powierzchnia 5910 ha (w tym 1741 pod ochroną ścisłą). Siedziba dyrekcji w Bozentynie. Obejmuje niewysokie pasmo Łysogór, z najwyższym szczytem Łysicą (612 m n.p.m.), część Pasma Klonowskiego, Doliny Wilkowskiej i Doliny Dębniańskiej, a także dwie enklawy: Górę Chełmową i Las Serwis. Na grzbietach charakterystyczne rumowiska skalne - gołoborza.
W drzewostanie dominuje jodła (tworząca w Łysogórach kompleks leśny zwany Puszczą Jodłową) z domieszką modrzewia, sosny i buka. W dolinach zbiorowiska grądowe i bory sosnowe. Gatunki roślin górskich (m.in. zanokcica północna, pióropusznik strusi), na gołoborzach flora mchów i porostów. W faunie na uwagę zasługują: gniewosz plamisty, traszka górska, ropucha paskówka, ropucha zielona, ponad 100 gatunków ptaków, m.in.: krzyżodziób świerkowy, mysikrólik, cietrzew i orlik krzykliwy, a ze ssaków nietoperze. Liczne gatunki bezkręgowców, w tym także relikty epoki lodowcowej.
Zwierzęta i rośliny chronione to:
- Cietrzew
- Gniewosz plamisty
- Pióropusznik strusi
Obszar w większości pokrywają lasy (Puszcza Świętokrzyska), m.in. z drzewostanami jodłowymi, obecnie silnie zdegradowanymi przez zanieczyszczenia powietrza. Region jest bogaty w złoża mineralne, w przeszłości wydobywano tu: żelazo, miedź, ołów, srebro. Obecnie eksploatuje się kamienie budowlane, m.in. wapienie (tzw. marmury kieleckie) i piaskowce. W zachodniej części regionu leży duży ośrodek przemysłowy i miasto wojewódzkie Kielce. Część Świętokrzyskich Gór obejmuje Świętokrzyski Park Narodowy, znajduje się tu także szereg rezerwatów przyrody.
Świętokrzyskie Góry, najwyżej wzniesiona część Wyżyny Kielecko-Sandomierskiej i równocześnie całego pasa wyżyn w Polsce. Powierzchnia 1684 km2. Sfałdowane i wypiętrzone w orogenezie kaledońskiej, ruchom górotwórczym podlegały też w orogenezie hercyńskiej, w czasie fałdowań alpejskich, w trzeciorzędzie zostały lekko wypiętrzone i silnie zaburzone tektonicznie. Składają się z szeregu pasm o ogólnym przebiegu z północnego zachodu na południowy wschód, zbudowanych głównie z różnorodnych skał paleozoicznych (kwarcytów, wapieni, dolomitów, piaskowców, łupków, zlepieńców).
Osiową część gór zajmuje najwyższe pasmo Łysogór (Łysica, 612 m n.p.m.), którego północno-wschodnim przedłużeniem jest Pasmo Masłowskie (Klonówka, 473 m n.p.m.), a południowo-wschodnim - Pasmo Jeleniowskie (Szczytniak, 554 m n.p.m.).
Na północy, równolegle do Łysogór, przebiega Pasmo Klonowskie (Góra Bukowa, 482 m n.p.m.), na południu zaś Pasmo Dymińskie (406 m n.p.m.) i na południowym zachodzie odrębne Pasmo Chęcińskie (367 m n.p.m.). Pomiędzy pasmami występują szerokie obniżenia o płaskich dnach. Cechą charakterystyczną regionu są liczne przełomy antecedentne dopływów Kamiennej i Czarnej Nidy (najbardziej znany przełom Lubrzanki).
Łysogóry, najwyższe pasmo Gór Świętokrzyskich, rozciągnięte z północnego zachodu na południowy wschód Długość ok. 15 km. Najwyższy szczyt Łysica (612 m n.p.m.). Zbudowane głównie z kwarcytów i łupków kambryjskich. W partiach szczytowych gołoborza. Stoki porośnięte lasem jodłowo-bukowym z domieszką jaworu, klonu i lipy szerokolistnej. Prawie całe pasmo wschodzi w skład Świętokrzyskiego Parku Narodowego.
Chełmowa Góra (351 m n.p.m.), szczyt w Górach Świętokrzyskich, na północny wschód od Łysej Góry. Zbudowana z piaskowców.
Utworzony na stokach góry, w 1920, rezerwat przyrody dał początek Świętokrzyskiemu Parkowi Narodowemu.
Porośnięta lasem o drzewostanie z przewagą modrzewia, dębu, sosny i buka. Obecnie wchodzi w skład Parku jako odrębna enklawa. Ostoja borsuka i wielu gatunków ptaków.
Rumowisko skalne, rumosz skalny, ogólna nazwa pokryw, złożonych z głazów, bloków i gruzu skalnego różnych rozmiarów, występujących w obszarach górskich. Rozróżniamy:
1) rumowiska stanowiące pokrywy zwietrzelinowe, pokrywające grzbiety i stoki górskie, występujące w miejscu swego powstania bądź w niewielkim stopniu przemieszczające się na skutek pełzania,
2) rumowiska powstające u podnóża stromych ścian i stoków skalnych, w formie stożków, hałd i zwałów usypiskowych (piargi),
3) pokrywy morenowe, przemieszczone i osadzone przez lodowce.
W Polsce rumowiska skalne powszechne są w Tatrach, występują również w Karkonoszach oraz w Beskidzie Żywieckim (Babia Góra, Pilsko) i w Górach Świętokrzyskich (tzw. gołoborza).
Lektury:
- Popularna Encyklopedia Powszechna
- Internet Explorer
Spróbuj na
http://zadane.pl. Rozwiązują 2500 zadań dziennie!
Dodana 2005-09-09 12:23:40 przez [ meusz ]. ID: 2069
Szukaj innych materiałów. Mamy ich: 120 156!:
