Jak powstają gwiazdy
Jak rodza się gwiazdy
Przestrzeń kosmiczna zawiera w sobie chmury, które mogą zaświecić jak Słońce. W rzeczywistości bowiem gwiazdy rodzą się z pyłu i gazu rozproszonego we wszechświecie. Materiał tych obłoków jest niesłychanie rzadki. Posiadają one sto miliardów razy mniej cząsteczek niż zwykle powietrze. Co jakiś czas fragmenty chmur zaczynają się łączyć poprzez wybuch ginącej gwiazdy lub przyciąganie pobliskich gwiazd. Następnie po upływie milionów lat, w połączeniach siły grawitacji cząsteczek ściąga je w ciemne globule, których powstają setki, a każda stanowi zarodek nowej gwiazdy. Globule te, kurcząc się pod wpływem własnej grawitacji, rozgrzewają się w skutek rosnącej prędkości cząsteczek. W końcu materia wokół centrum staję się na tyle gęsta i nieprzejrzysta, że ciepło nie może wydostać się na zewnątrz. Po roku lub dwóch temperatura jądra osiąga 10 milionów K i zapala się nowa gwiazda, wirująca wokół osi coraz szersza na równiku. W centrum jest teraz tak gorąco, że jądra wodoru zaczynają się łączyć wydzielając olbrzymie ilości energii. Kiedy zaś zasłona nieprzejrzyście zostanie odrzucona na zewnątrz, płonący reaktor ukazuje się w pełni i gwiazda zaczyna świecić. Dysk pozostałej materii szybko stygnie i kondensuje się w liczne skupiska. Te z kolei, w procesie zwanym akrecją ( wychwyt materii ), łącza się w większe fragmenty, z których powstają planety.
Obłok, z którego powstaje gwiazda, prawdopodobnie rotuje tylko odrobinę. Jednakże kurcząc się zwiększa szybkość obrotu, podobnie jak łyżwiarka, która wykonując piruet, ściąga ręce ku sobie. Z chwilą powstania protogwiazdy, promieniowanie łatwiej wydostaje się na zewnątrz przez spłaszczone bieguny, tworząc dwie przeciwległe strugi odpływowe. W końcu strumienie gazu przecierają się przez ciemną zasłonę tworzącego gwiazdę obłoku. Jeśli jej masa jest mniejsza niż jedna dziesiąta masy słońca, temperatura jądra może okazać się niewystarczająca, by wyzwolić reakcję łączenia jąder wodoru i powstaje brązowy karzeł. Jeśli jednak gwiazda jest duża, zaczyna się reakcja i w przestrzeń emitowane są olbrzymie ilości energii. Jednakże sądzi się, że wokół niektórych gwiazd pozostałe gazy i pył formują dysk, w którym materia łączy się w okruchy zwane plenetozymalami. Te zaś łączą się ze sobą, a końcowym efektem tego procesu są planety. Planety na zewnątrz błysku są na tyle daleko od gwiazdy, że udaje im się utrzymać lekkie pierwiastki jak wodór i hel, ale w żarze panującym blisko gwiazdy gazowe składniki planet zostają wymiecione i pozostają tylko małe skalne korpusy.
Gwiazdy mogą mieć rozmaite kolory.
Zależy to od temperatury ich powierzchni – podobnie jest z metalem, który w czasie ogrzewania zmienia barwę od czerwonej przez żółtą i białą, aż do niebieskiej. Temperatura powierzchni gwiazd zawiera się pomiędzy 3 500 K - gwiazdy czerwone – a 25 000 K - gwiazdy niebieskie. Większość gwiazd początkowo niewiele różni się rozmiarem od słońca. Największe, niebieskie gwiazdy mają średnicę równą zaledwie 20 średnicom Słońca. Gwiazdy tego rodzaju noszą nazwę gwiazd ciągu głównego i charakteryzują się ścisłym związkiem, pomiędzy rozmiarem, a barwą. Im większa gwiazda, tym gorętsza i bardziej niebieska. U młodych gwiazd, średnich rozmiarów, zaznacza się także prosta zależność między kolorem a jasnością. Im bielsza i gorętsza jest gwiazda, tym jaśniej świeci, im zaś czerwieńsza i chłodniejsza, tym słabszy jest jej blask.
Spróbuj na
http://zadane.pl. Rozwiązują 2500 zadań dziennie!
Dodana 2005-09-07 17:28:43 przez [ gosiek ]. ID: 3707
Szukaj innych materiałów. Mamy ich: 120 156!:
