Budowa Wszechświata. Galaktyka.
Budowa Wszechświata. Galaktyka.
Galaktyka (z gr. γαλα - mleko) jest dużym, grawitacyjnie związanym układem gwiazd, pyłu i gazu międzygwiezdnego, niewidocznej ciemnej materii i prawdopodobnie ciemnej energii . Typowa galaktyka zawiera od 107do 1012 gwiazd, orbitujących wokół środka masy galaktyki.
Oprócz pojedynczych gwiazd większość galaktyk zawiera duże ilości układów gwiazd oraz różne mgławice . Większość galaktyk ma rozmiary od kilku tysięcy do kilkuset tysięcy lat świetlnych . Galaktyki odległe są między sobą o odległości rzędu milionów lat świetlnych. Istnieje prawdopodobnie więcej niż 1011 galaktyk w widzialnym Wszechświecie.
Chociaż ciemna materia i energia to ponad 90% masy galaktyki ich natura nie jest dobrze poznana. Istnieją pewne dowody, że supermasywne czarne dziury mogą istnieć w centrum wielu lub wszystkich galaktyk.
I Typy galaktyk:
Galaktyki można podzielić na trzy główne typy:
· spiralna:
o z poprzeczką – typu SB (od spiral barred),
o bez poprzeczki – typu S (od: spiral).
· eliptyczna - typ E (od: elliptical),
· nieregularna - typ Irr (od: Irregular).
Słowo ‘Galaktyka’ (pisane jako nazwa własna przez wielkie ‘G’) oznacza naszą Galaktykę czyli ‘Drogę Mleczną’. Nasza galaktyka, Droga Mleczna jest dużą (średnica około 30 kpc [~100 000 lat świetlnych], grubość 3000 lat świetlnych) spiralną galaktyką z poprzeczką (o średnicy około 29 000 lat świetlnych). Zawiera szacunkowo od 2x1011 do 3x1011 gwiazd, a jej masa jest rzędu 6x1011 mas Słońca.
W galaktykach spiralnych jej ramiona mają kształt spirali logarytmicznej , kształt ten wynika z zaburzenia jednorodnie rotującej masy gwiazd. Podobnie jak gwiazdy, ramiona spiralne również rotują, ale obracają się ze stałą prędkością kątową . Oznacza to, że gwiazdy wchodzą i wychodzą z ramion spiralnych. Ramiona spiralne można rozumieć jako obszary o zwiększonej gęstości - fale gęstości. Gwiazdy wchodząc w ramiona spiralne zwalniają, tworząc obszar o zwiększonej gęstości. Jest to podobne do ‘fali’ zwalniających samochodów wzdłuż autostrady. Ramiona są widoczne, ponieważ większa gęstość ułatwia proces formowania się gwiazd i powstawania młodych, jasnych gwiazd.
II Zderzenie się galaktyk:
Czołowe zderzenie między galaktykami stanowi spektakularne widowisko w kosmosie. W 1997 roku parę zderzających się galaktyk odkryto przy użyciu Teleskopu Hubble'a .
Są to galaktyki NGC 4038 i NGC 4039 w gwiazdozbiorze Kruka. Przypadek taki nie stanowi jednak totalnej katastrofy: gdy galaktyki zachodzą na siebie, w wyniku łączenia się zawartych w nich obłoków gazu i pyłu powstają nowe gwiazdy. Należy nadmienić, że zderzenia galaktyk nie są zdarzeniem nagłym - ich czas trwania to w przypadku dużych galaktyk miliony lat.
III Struktura Wszechświata
Ziemia, na której żyjemy, jest tylko drobną okruszyną tego, co nazywamy Wszechświatem lub Kosmosem. Wszechświat rozciąga się aż do nieskończoności i tak daleko, jak tylko możemy sięgnąć, jego struktura okazuje się być w pewien sposób uporządkowana.
Najbliższym nam ciałem niebieskim jest Księżyc, okrążający Ziemię w średniej odległości ok. 384000 km. Sama Ziemia jest planetą obiegającą Słońce w ciągu jednego roku. Od Słońca, które stanowi centralny punkt naszego systemu planetarnego, dzieli Ziemię przestrzeń około 150 milionów km.
Podobnie jak Ziemia, osiem innych planet obiega Słońce w różnych odległościach. Dlatego nazywa się je niekiedy "siostrami" naszej Ziemi. Dziewięć planet, uszeregowanych zgodnie z rosnącymi odległościami od Słońca, nosi nazwy: Merkury, Wenus, Ziemia, Mars, Jowisz, Saturn, Uran, Neptun i Pluton.
Najbliższa Słońcu planeta, Merkury, odległa jest od gwiazdy centralnej o 58 min km, a najodleglejsza, Pluton, o 5916 min km. Planety mają też różne rozmiary: Jowisz i Saturn są największe, zaś Merkury i Pluton najmniejsze.
Pod względem cech fizycznych planety można podzielić na dwie grupy: planety grupy Ziemi (od Merkurego do Marsa), pod względem cech fizycznych podobne do Ziemi, oraz planety-olbrzymy (od Jowisza do Neptuna), podobne do Jowisza. Pluton przypomina pod względem budowy planety-olbrzymy, ale jego rozmiary odpowiadają rozmiarom największych księżyców.
Wokół większości planet krążą ich księżyce. Saturn ma obecnie znanych 23 satelity, wokół Jowisza odkryto ich do tej pory 16.
W stosunkowo dużej przerwie między orbitami Marsa i Jowisza krąży ogromna liczba planetek (planetoid, asteroidów).
Do systemu planetarnego należą ponadto komety (obiekty z warkoczem, składające się z lodu i pyłu) oraz meteoroidy.
Oprócz naszego Słońca istnieje wiele miliardów innych słońc. Wszystkie gwiazdy, które widzimy wieczorem na nieboskłonie i które stara ludowa fantazja połączyła w gwiazdozbiory, są w rzeczywistości bardzo odległe od Słońca. Z powodu ogromnej odległości, jaka dzieli nas od gwiazd, widoczne są dla nas jedynie jako małe świecące punkty.
Gwiazda, która leży najbliżej naszego Słońca, widoczna jest na południowej półkuli nieba. Jest to jedna z gwiazd gwiazdozbioru Centaura (postaci z mitologii greckiej, pół-człowieka, pół-konia), nazywana Proxima Centauri, czyli najbliższa w Centaurze. Jest ona odległa od nas o 4,3 roku świetlnego.
Gwiazdy tworzą skupiska zwane gromadami.
Spróbuj na
http://zadane.pl. Rozwiązują 2500 zadań dziennie!
Dodana 2006-04-30 19:41:45 przez [ Asha ]. ID: 5728
Szukaj innych materiałów. Mamy ich: 120 156!:
